FAQ    Webboard   Vote   Links   Sitemap   รับสมัครงาน   ติดต่อเครือข่าย
 

ฝึกสมาธิในการกินช่วยลดอ้วนลดพุง

 

 

เมื่อนึกถึงคำว่า “สมาธิ” ก็จะนึกถึงการนั่งที่ฝึกฝนจิตใจให้เกิดความสงบ เกิดการผ่อนคลาย การมีสติ รับรู้ ปลอดโปร่ง ช่วยลดความเครียด ซึ่งประโยชน์ของการฝึกสมาธินั้นมีมากมาย การกินก็เช่นกันหากเราสามารถฝึกสมาธิในการกินก็จะช่วยให้เรามีสติ รับรู้ถึง ความต้องการของร่างกายและจิตใจ

 

วิธีการฝึกสมาธิในการกิน

 

• ก่อนจะกินอาหารในแต่ละครั้งควรฝึกจิตใจให้ผ่อนคลายจากอารมณ์ต่างๆ เช่นอารมณ์โกรธ อารมณ์หิว อารมณ์ดีใจ อารมณ์เสียใจ เนื่องจากอารมณ์จะส่งผลต่อร่างกายและจิตใจ ทำให้พฤติกรรมการกินแตกต่างจากอารมณ์ปกติ จากนั้นถามตัวเองว่ามื้อนี้มีความหิวมากน้อยระดับไหน และร่างกายต้องการอาหารมากน้อยแค่ไหน เพื่อที่จะได้เลือกซื้ออาหารหรือตักอาหารได้พอดีกับความหิวของร่างกายและความอยากของจิตใจ อย่าฝืนกับความต้องการของร่างกายและจิตใจ เช่นหากต้องการกินขนมหวานก็สามารถกินได้แต่รับรู้ถึงปริมาณที่กินเข้าไป การฝึกถามร่างกายและจิตใจจะทำให้แยกได้ระหว่างความหิวของร่างกายและความอยากอาหารของจิตใจ  และจะช่วยลดการกินอาหารที่มาจากความอยากลงได้

 

• ตักอาหารทีละน้อยๆ ก่อนเข้าปาก  อาจใช้ช้อนส้อมที่มีขนาดเล็กหรือใช้ตะเกียบ การใช้อุปกรณ์การกินที่มีขนาดเล็กจะช่วยให้เราสามารถฝึกให้ร่างกายได้รับอาหารที่ช้าลง และปริมาณที่น้อยลงกว่าอุปกรณ์ที่มีขนาดใหญ่

 

• ฝึกวิเคราะห์ส่วนประกอบของอาหารที่กำลังจะกินเข้าไป ฝึกดูว่าอาหารนั้นทำมาจากอะไรบ้าง เช่น เนื้อสัตว์ชนิดไหน ผัก แป้ง น้ำมันแบบไหน มีการใส่เครื่องปรุงรสอะไรบ้าง มีวิธีการปรุงประกอบอย่างไร เพื่อที่เราจะได้รับรู้และเรียนรู้ถึงประเภทของอาหารที่เรากินเข้าไป บางครั้งจะได้รับรู้ว่าเรารับประทานอาหารชนิดนี้บ่อยครั้งแค่ไหน อาจช่วยให้เรารู้ว่าอาหารชนิดไหนที่กินมากเกินไปหรือน้อยเกินไป เพื่อที่จะได้เพิ่มเติมอาหารที่มีประโยชน์ต่อร่างกายให้มากขึ้นและลดปริมาณอาหารที่ก่อให้เกิดโทษต่อร่างกายให้น้อยลง

 

• ฝึกกินอาหารให้ช้า เคี้ยวอาหารให้ละเอียด นักวิจัยได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับอัตราเร็วในการเคี้ยวและกลืน พบว่าผู้ที่เคี้ยวเร็วและกลืนเร็วจะไม่ค่อยได้รับรู้ถึงชนิดและปริมาณอาหารที่ได้กินเข้าไป โดยจะส่งผลทำให้ได้รับปริมาณและสารอาหารมากเกินกว่าที่ตนเองต้องการ แม้ว่าในบางครั้งอาหารที่กินเข้าไปจะเป็นอาหารที่ดีต่อสุขภาพแต่หากมากเกินไปก็จะทำให้ร่างกายได้รับพลังงานสูงเกินและส่งผลให้เกิดไขมันสะสมในร่างกาย มีน้ำหนักที่เพิ่มขึ้น โดยในแต่ละคำควรจะเคี้ยวอาหารประมาณ 15-25 ครั้งก่อนที่จะกินคำใหม่


• ฝึกการรับรู้ถึงรสชาติของอาหาร ทุกครั้งที่อาหารเข้าปากลองฝึกการรับรู้ถึงรสชาติอาหารเพื่อช่วยให้สมองและร่างกายได้วิเคราะห์ดูว่าชอบหรือไม่ชอบรสชาติอาหารนี้ การฝึกรับรู้ถึงรสชาติอาหารจะทำให้เราได้รู้ว่าเรามีนิสัยการบริโภครสชาติอาหารแบบไหนเป็นประจำ เช่น รสเค็ม รสหวาน รสเปรี้ยว รสเผ็ดร้อน หรืออาหารทอดน้ำมัน อาหารแกงกะทิ เพื่อที่จะได้หลีกเลี่ยงอาหารที่อาจส่งผลต่อสุขภาพในทางที่ไม่ดี เช่นอาหารหวานจัด อาหารเค็มจัด อาหารมันจัดเป็นต้น

 

• ในแต่ละคำของการกิน ฝึกวางช้อนส้อม หรืออุปกรณ์การกินลง เพื่อให้ร่างกายได้ผ่อนคลายและรับรู้ว่าร่างกายต้องการอาหารเพิ่มเติมหรือไม่ หรือว่าเพียงพอแล้ว

 

• นั่งกินอาหารในที่สงบและไกลจากสิ่งรบกวนต่างๆ เช่นการคุยกับเพื่อน คุยโทรศัพท์มือถือ การดูทีวี การฟังวิทยุ การทำงานหน้าจอคอมพิวเตอร์ เพื่อที่จะใส่ใจต่ออาหารที่วางอยู่ตรงหน้าและวิเคราะห์ถึงคุณค่าและพลังงานที่จะได้รับจากอาหารที่กินเข้าไป

 

• หลังจากกินอาหารเสร็จ ควรนั่งพักสัก 3-5 นาที ฝึกขอบคุณร่างกายที่ช่วยย่อยอาหารและนำสารอาหารไปใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อร่างกาย ขอบคุณจิตใจที่ทำให้เกิดความสุขในการกินครั้งนี้ การนั่งพักนี้ยังช่วยให้ระบบย่อยอาหารทำงานได้ดีขึ้นและสมองรวมถึงจิตใจพร้อมที่จะมีแรงทำงานอย่างอื่นต่อไป

 

การฝึกสมาธิการในการอาจไม่ใช่เรื่องง่าย ต้องการการฝึกฝนเหมือนการฝึกนั่งสมาธิหรือการฝึกโยคะ หากฝึกเป็นประจำก็จะช่วยให้การกินมีสมาธิมากขึ้น และมีวินัยในการกินมากขึ้น การฝึกการกินนี้จะเป็นอีกทางหนึ่งที่จะช่วยลดอ้วนลดพุง และยังช่วยผ่อนคลายความเครียดได้

 

ดร.ฉัตรภา หัตถโกศล
อาจารย์ประจำภาควิชาโภชนวิทยา คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล 

 


บทความนี้เป็นส่วนหนึ่งของโครงการเผยแพร่ความรู้สู่ประชาชน
ในชุดโครงการ “รวมพลัง ขยับกาย สร้างสังคมไทย ไร้พุง”
เครือข่ายคนไทยไร้พุง ราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทย
สนับสนุนโดย สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.)

 

 

 

 

  สาระดีเพื่อสุขภาพ
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” พฤศจิกายน
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” กันยายน
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” สิงหาคม
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” กรกฏาคม
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” มิถุนายน
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” พฤษภาคม
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” เมษายน
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” มีนาคม
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” กุมภาพันธ์
หมอดูอาหารแนะ “อาหารเสริมดวงชะตา 2559” มกราคม
หวานจับใจ
มะเร็งกับเนื้อแปรรูปแบบไทยๆ
ขนมและอาหารหน้าโรงเรียน : ประเด็นระดับชาติของเยาวชนไทย
หุ่นดีได้ ด้วยอาหารกากๆ !!?!!
หมุนเวียน ปรับเปลี่ยนนิสัยการกิน ตอน 1 อาหารทั่วไปที่กินทุกวัน
หมุนเวียน ปรับเปลี่ยนนิสัยการกิน ตอน 2 เครื่องดื่มแก้วโปรด
หมุนเวียน ปรับเปลี่ยนนิสัยการกิน ตอน 3 ขนม ของหวาน อาหารล้างปาก
หิวแหลก โหยของหวาน ก่อนมีรอบเดือน
สวนล้างลำไส้ ไม่ดีอย่างไร??
แรงบันดาลใจในการลดน้ำหนัก
หรือเราจะอ้วนเพราะชอบกินเค็มv
แก่ง่าย ตายไว เพราะใส่ครีมเทียม
กินเหล้า = เผละ
มาปาร์ตี้แบบคนหุ่นดี รับปีใหม่กันดีกว่า
ลดน้ำหนักด้วยอาหารอิ่มนาน
แบคทีเรียช่วยอ้วน กับ แบคทีเรียช่วยผอม
เลือกสลัดบาร์อย่างไรให้หุ่นดี
อ้วนได้ ไม่ต้องพยายาม เพราะ..ฮอร์โมนเครียด
สุขภาพดีด้วยถั่ว
ผลไม้ตระกูลเบอร์รี่แบบไทยๆ กับการควบคุมน้ำหนัก
การออกกำลังกายในช่วงที่อากาศร้อน
แก้ปัญหาผอมแห้งแต่พุงแซงล้ำหน้า
ความหิว ความอยากอาหาร ความอิ่ม คืออะไร
มากินคลายร้อนแบบผอมๆ กันดีกว่า!!!
ลูกอ้วนและนอนกรน...เรื่องไม่ธรรมดา
ว่าด้วยเรื่อง "หมูกรอบ"
กาแฟลดความอ้วน ผอมชัวร์หรือมั่วนิ่ม??!!
อ้วนเพราะดื้อต่อฮอร์โมนอิ่ม
วาเลนไทน์นี้ หุ่นดีด้วยช็อกโกแลต
เรื่องเล่า เราเคยอ้วน....ณัฐพนธ์ ไข่งาม (นัท)
ไขมันกินได้....เลือกให้ถูกกินให้พอดี ช่วยลดน้ำหนักได้
ฝึกสมาธิในการกินช่วยลดอ้วนลดพุง
เด็กอ้วนกับการออกกำลังกาย
5 วิธีจัดการกับฮอร์โมนหิว
วิธีลดน้ำหนัก ลดความอ้วน ลดไขมันเฉพาะส่วนที่ดีที่สุด ต้องทำอย่างไร?
ออกกำลังอย่างไร เมื่อไม่มีเวลาออกกำลัง
ฉลองปีใหม่อย่างไร...ไม่ให้บั่นทอนสุขภาพ
ปาร์ตี้ปิ้งย่าง สังสรรค์เซลล์มะเร็ง
กระเช้าปีใหม่ : ควรเลี่ยง ควรเลือก และตัวลวง!
ให้เหล้า = แช่ง ให้เค้กปีใหม่ = ?
บ้านของคนผอม
แฉด้านมืดยาลดความอ้วน!
นอนดึก เกี่ยวอะไรกับ อ้วนและเตี้ย?
การเสพติดอาหาร
Mindful eating ฝึกกินอย่างมีสติ
ชาอู่หลงช่วยลดน้ำหนักได้จริงหรือ?
การเตรียมน้ำหนักตัวก่อนตั้งครรภ์เพื่อสุขภาพของคุณแม่และลูกน้อย
สัญญาณที่บอกว่าคุณมีแนวโน้มที่จะประสบความสำเร็จในการลดน้ำหนัก
เบื้องหลังความผอมของคนอ้วน
ปัญหาสุขภาพของเด็กโรคอ้วน
กินเจ....อย่างไร ไม่ให้อ้วนลงพุง
กินเจอย่างไรให้ไม่อ้วน
ความอ้วนทำร้ายผิวพรรณอย่างไร
อ้วน-กลม-หนา เพราะชานมไข่มุก
อ้วน...เพิ่มเข่าเสื่อม
ชวนกันมาเดินดีกว่า
ฉลากโภชนาการ อ่านเป็น ได้ประโยชน์
กินน้ำตาลมากต้นเหตุแห่งความชรา
เคล็ดลับชะลอวัย ไม่อ้วน ไม่แก่
การฝึกลมหายใจ
วิวัฒนาการของดัชนีบ่งชี้ปัญหาน้ำหนักเกินและอ้วน
การนอนน้อยกับโรคอ้วน
เด็กอ้วนกับอาการของระบบหายใจ
เคล็ดลับ 'กินอย่างฉลาด' ปราศจากโรค
ขยับ-กำจัดโรค
กินปลาอย่างไร : ต้ม นึ่ง หรือ ทอด
เก็บตกความรู้ด้านโภชนาการจากงาน "สุขพอดี ชีวิตดีพอฯ"
เตือน! “ช็อกโกแลต” วาเลนไทน์ทำตัวฉุ
กินปลา ”เป็นตัว” ดีอย่างไร
เอชดีแอล (ไขมันดี) ลดมะเร็ง โรคหัวใจ
"ขจัด 4 วายร้ายให้ไกลตัว"
“ขนมเข่ง” กินให้ถูกไม่อ้วนแน่
8 ข้อควรจำ เลือกรับประทานอาหารในงานเลี้ยง
พิจารณาตนเองก่อนออกกำลังกาย
การออกกำลังกายด้วยยางยืด
การเดินเพื่อสุขภาพ
รอบเอวไม่ควรเกินครึ่งของความสูง
เบาหวานกับโรคแทรกซ้อนเรื้อรัง
ออกกำลังอย่างเดียว ลดน้ำหนักได้ไหม
การเดิน….ผู้ป่วยเบาหวานอายุยืน
12.12.12 สำคัญอย่างไรต่อสุขภาพ
ตรวจสุขภาพด้วยตนเอง โดยไม่ต้องเจาะเลือดได้ไหม?
"คิดเอง ทำได้ ห่างไกลโรค" นำสู่ปฏิบัติเรื่องอาหาร
บอกลา 4 โรคมหาภัย เบาหวาน ความดัน อ้วน มะเร็ง
สารอาหารที่ช่วยคลายเครียด
Copyright © 2011 เครือข่ายคนไทยไร้พุง อาคารเฉลิมพระบารมี 50 ปีชั้น 7 เลขที่ 2 ซอยศูนย์วิจัย
ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ ห้วยขวาง บางกะปิ กรุงเทพฯ 10310 โทร 02-716-6744 ต่อ 25 แฟกซ์ 02-718-1652
อีเมล์ raipoong@gmail.com